Türkiye’nin en popüler baharatlarından bazıları şunlardır:

Kimyon: Kimyon, Türk mutfağının vazgeçilmez baharatlarından biridir ve çoğunlukla et yemeklerinde kullanılır. Kimyon, Türkiye'nin güney bölgesinde yetişir ve koyu renkli, acı bir tatı vardır.

Kırmızı toz biber: Kırmızı toz biber, Türkiye'nin en popüler baharatlarından biridir ve çeşitli yemeklerde kullanılır. Kırmızı toz biber; tuzlu, baharatlı ve acı bir tatı vardır ve Türkiye'nin güney bölgesinde yetişir.

Nane: Nane, Türkiye'nin doğal bitki çeşitliliğine sahip olan bölgelerinde yetişir ve mutfakların vazgeçilmez baharatlarından biridir. Nane, çorbalar, salatalar ve tatlılar için kullanılır ve tatlı ve aromatik bir tatı vardır.

Kekik: Kekik, Türkiye'nin güney bölgesinde yetişen ve mutfakların vazgeçilmez baharatlarından biridir. Kekik, et yemekleri, çorbalar ve salatalar için kullanılır ve acı ve baharatlı bir tatı vardır.

Zerdeçal: Zerdeçal, Türkiye'nin güney bölgesinde yetişen ve lezzetli bir baharat olarak kabul edilen bir bitkidir. Zerdeçal, tuzlu ve baharatlı bir tatı vardır ve et yemekleri, çorbalar ve tatlılar için kullanılır.

Türkiye’nin baharatları, yemeklerin lezzetini arttırmak için kullanılır ve sağlık açısından da faydalıdır. Örneğin, kimyon, antibakteriyel özelliklere sahiptir ve sindirim sistemini iyileştirmeye yardımcı olabilir. Nane, bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olabilir ve baş ağrılarının giderilmesine yardımcı olabilir. Kırmızı toz biber metabolizmayı hızlandırarak kilo vermeye yardımcı olabilir. Kekik anti-enflamatuar özelliklere sahiptir ve vücutta oksidan stresi azaltabilir. Zerdeçal ise bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olabilir ve ayrıca ağrı kesicilik özelliği de vardır.

Sonuç olarak Türkiye, zengin bitki çeşitliliğine sahip bir ülkedir ve bu çeşitlilik, ülkenin farklı bölgelerinde yetişen baharatlar için de geçerlidir. Baharatlar, Türk mutfağının vazgeçilmez bir parçasıdır ve yemeklerin lezzetini arttırmak için kullanılır. Ayrıca, baharatların birçoğu da sağlık açısından faydalıdır. Türkiye, dünya çapında tanınan ve sevilen bir mutfak kültürüne sahiptir ve bu kültürün en önemli parçalarından biri de baharatlarıdır.

Hindistan, dünyada en çok baharat tüketen ülke olarak bilinir. Bu ülkede, birçok farklı baharat, çorbalardan tavuk ve et yemeklerine kadar pek çok yemeğin lezzetini artırmak için kullanılır. Hindistan’ın baharat tüketimi, yerel kültür ve lezzet tercihleri nedeniyle oldukça yüksektir.

Türkiye de baharat kullanımının yaygın olduğu ülkeler arasındadır. Türk mutfağında biberiye, biber, kimyon, karabiber ve nane gibi pek çok baharat yemeklerin lezzetini artırmak için kullanılır. Türk mutfağı, baharatların yoğun kullanımı nedeniyle, lezzetli ve kokulu yemekleriyle tanınır.

İran da baharat kullanımının yaygın olduğu ülkeler arasındadır. İran mutfağında şahdane, nane ve kimyon gibi pek çok baharat, yemeklerin lezzetini artırmak için kullanılır. İran mutfağı, baharatların yoğun kullanımı nedeniyle, lezzetli ve kokulu yemekleriyle tanınır.

Endonezya ve Malezya da baharat kullanımının yaygın olduğu ülkeler arasındadır. Endonezya ve Malezya mutfakları, baharatların yoğun kullanımı nedeniyle, lezzetli ve kokulu yemekleriyle tanınır. Bu ülkelerde biberiye, kimyon, karabiber ve zencefil gibi pek çok baharat, yemeklerin lezzetini artırmak için kullanılır.

Baharatlar, dünya genelinde farklı lezzet tercihlerine göre farklı şekillerde kullanılır. Her ülkenin kendine has bir mutfak kültürü ve lezzet anlayışı vardır ve bu lezzet anlayışı, baharatların nasıl kullanıldıklarına da yansır. Bazı ülkelerde baharatlar sadece yemeklerin lezzetini arttırmak için kullanılırken, bazılarında ise ilaç olarak bile kullanılabilir. Örneğin zencefil, Çin tarihi boyunca hastalıkları tedavi etmek için kullanılan bir baharat olarak anılır. Baharatların kullanımı, coğrafik, kültürel ve tarihsel faktörlere göre de değişebilir.

Türk mutfağında kullanılan baharatlar, tarihi süreçte Osmanlı İmparatorluğu’nun geniş coğrafyasındaki farklı kültürlerden etkilenerek zenginleşmiştir. Baharatlar, Avrupa, Asya ve Afrika‘ya yayılan Osmanlı İmparatorluğu’nun ticaret yolları sayesinde farklı bölgelerden toplandı ve Türk mutfağına katıldı.

Türk mutfağında sıklıkla kullanılan baharatlar arasında sarımsak, domates, biber, karabiber, kırmızı biber, nane, kekik, kimyon ve zencefil bulunur. Bunlar, türlü yemeklerin yapımında kullanılan baharatların temel unsurlarıdır. Ayrıca, börekler, pide, mantı, döner ve kebap gibi Türk yemeklerinin lezzetini artırmak için kullanılan baharatlar vardır.

Türk mutfağı, birçok farklı baharatın kullanıldığı zengin bir lezzet dünyası sunar. Baharatlar, türlü yemeklerin lezzetini, kokusunu ve renklerini artırarak, Türk mutfağının özgünlüğünü ve zenginliğini vurgular. Günümüzde Türk mutfağı, dünya çapında popüler olan ve farklı baharatların kullanıldığı lezzetli yemekler sunan bir kültüre sahiptir.

“Baba”, Türk mutfağının zengin baharat dünyasını sunmak için burada, her türlü baharatı sunar ve Türk yemek kültürüne ait lezzetli yemekler yapmak isteyen herkes için mükemmel bir seçenektir.

Antik çağlarda baharatlar sadece yemeklerin lezzetini artırmak için değil, aynı zamanda hastalıkların tedavisi için de kullanılmıştır. Örneğin, antik Mısır’da mumların yapımında, ölü gömme törenlerinde ve hastalıkların tedavisi için kullanılan baharatlar vardı. Roma İmparatorluğu’nda ise baharatlar yemeklerin lezzetini artırmak için kullanılmıştır.

Tarih boyunca, baharatlar ticaret yoluyla yayılmış ve farklı kültürler arasında birçok kez takas edilmiştir. Böylece, farklı bölgelerde yetişen farklı baharatlar keşfedilmiş ve kültürler arasında birçok kez değişim göstermiştir.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde baharatlar ticareti yapılan ve yemeklerin lezzetini artıran önemli bir sektör haline gelmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa, Asya ve Afrika’ya yayılan ticaret yolları, baharatların yayılmasına ve farklı kültürler arasında ticaretinin gelişmesine yardımcı olmuştur.

Günümüzde, baharatlar ev yemeklerinden hafif yemeklere, çikolatalardan içeceklere kadar geniş bir yelpazede yapılan yiyecek ve içeceklerin lezzetini artırmak için kullanılmaktadır. Baharatların tarihçesi, binlerce yıldır insanların lezzet arayışlarını ve keşiflerini yansıtmaktadır.

Kuru Patlıcan Dolması Tarifi İçin Malzemeler

• 60 adet Baba Kuru Patlıcan
• 2 yemek kaşığı Baba Nar Ekşisi
• 1 tatlı kaşığı Baba Baharat Karabiber
• 1 tatlı kaşığı Baba Baharat Nane
• 12 diş sarımsak
• 4 tane küçük soğan

• 2 yemek kaşığı domates salçası
• 2 yemek kaşığı acı biber salçası
• 2 su bardağı baldo pirinç
• 10 dal maydanoz
• 2 tatlı kaşığı tuz
• 400 gram orta yağlı veya yağlı kıyma

Kuru Patlıcan Dolması Sosu İçin Malzemeler:

• 8 su bardağı sıcak su
• 2 çay kaşığı yemeklik tuz
• 2 yemek kaşığı acı biber salçası

• 4 yemek kaşığı Baba Baharat Sumak
• 8 yemek kaşığı zeytinyağı
• Çok az Baba Nar Ekşisi

Kuru Patlıcan Dolması Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler:

Baba Gıda’nın özenle hazırladığı kurutulmuş patlıcanları sıcak değil soğuk suyla orta ateşte kaynamaya bırakın. Eğer sıcak su eklerseniz dolmalarımız sertleşebilir.

Ayrıca kurutulmuş patlıcan dolması harcında kullanacağımız pirinci su ile yıkadıktan sonra en az 30 dakika ılık suda bekletmelisiniz.

Kuru Patlıcan Dolması Nasıl Yapılır?

1. İpe dizili olarak gelen Baba Kurutulmuş Patlıcanı ipinden çıkarıp tencereye koyun. Orta ateşte kaynamaya bırakmadan önce üzerlerini geçecek miktarda soğuk su ilave edin. Kaynar suda 13-15 dakika haşlayın.
2. Orta yumuşaklıktaki Baba Kurutulmuş Patlıcanlarını soğuk suya alıp şoklayın.
3. Kuru soğan ve sarımsakları incecik kıyın. Maydanoz yapraklarını da aynı şekilde. Bunları dolmanın harcında kullanacağız.
4. Kıymamızı, kıydığımız kuru soğan, sarımsak ve maydanozu suyunu süzdüğümüz pirinç, nar ekşisi, domates ve biber salçası ve malzeme listesindeki Baba Baharat‘ları büyük bir karıştırma kabında iyice karıştırın.
5. Suyunu süzdüğümüz kurutulmuş patlıcanlarımızın içini hazırladığımız harçla doldurun. Yarısına kadar doldurmanız kafidir. Ağız kısımlarını sıkın ve sıktığınız kısımları içe bakacak şekilde tencereye dizin.
6. Ufak bir tavada zeytinyağı kızdırın. Biber salçasını kavurduktan sonra nar ekşimizle baharatlarımızı ve sıcak suyu üzerine ekleyin. 5 dakika kaynattığınız sosun altını kapatın.
7. Patlıcan dolmalarının üzerine çıkacak kadar seviyede sosumuzu dökelim.
8. Ağır kapağımızı kapatıp kısık ateşte 40-50 dakika arasında pişirin.
9. Afiyet olsun.

Yabancı Dil :

Botanik Adı : Pimpinella anisum L.

Familya: Umbelliferae

Bitki: Doğu Akdeniz kökenli, yıllık, otsu, 40-70 cm boylu, parçalı yapraklı, beyaz çiçekli. Güney Avrupa, Batı Asya ve Kuzey Afrika’da, diğer ılıman ve sıcak bölgelerde tarımı yapılır. Tohumla üretilir.

Anason nerelerde yetişir?

Mısır, Türkiye, İspanya, Çin, Rusya, Hindistan; Yunanistan, Malta, Suriye, İtalya.

Baharat: Meyve. 2-6 mm uzunlukta, yeşilimsi gri-sarımsı kah- verengi, oval-armut şekilli, tüylü şizokarp. Tipik anetolsü, tatlımsı, aromatik, baharlı lezzette.

Uçucu yağ (1.5-6), sabit yağ ( 1 0-20), protein ( 18), kumarin, flavonoıt, mırtstısın içerir. 100 g baharatta: 337 kcal enerji, 9.5 g su, 17.6 g protein, 15.9 g yağ, 50 g karbonhidrat, 14.6 g lif, 7 g kül, 646 mg Ca, 37 mg Fe, 170 mg Mg, 440mgP, 1441 mgK, 16 mg Na, 5mgZn.GMT : Toplam kül en çok 9, asitte çözünmez kül en çok 2, su en çok 8.5, uçucu yağ en az 1.5 olmalı.

TSE: Birinci sınıf için yabancı madde 3, nem LO ve bozuk tane 1 ‘i geçmemeli; uçucu yağ en az 2 olmalıdır.

Ürünler: Uçucu yağ, oleorezın, sıvı ekstrakt, tentür, infüzyon, dekoksiyon. Uçucu Yağ: Kurutulmuş meyvelerden, su buharı damttmayla elde edilen, açık sarı renkli, tipik ve yoğun tatlı koku ve lezette sıvı. Lezzet açısından 1.13 kg uçucu yağ = 45.45 kg baharat. Özgül ağırlık (20°C) 1.552-1.560, optik çevirme (20°C) 0°/_2°, kırılma in- disi (20° CL 1.552-1560 çözünürlük (90 etanol) 1.5-3 hacim, don- ma noktası 14-19°C. Başlıca bileşenler: trans -anetol (80-95), rnetil kavtkol (estragoll (1-2), anisaldehit (1), anisalkoL, a- rıtsketorı, monoterpenler. Anetol, zayıf toksi k etkilidir. Uçucu yağın oksidasyonu bu etkiyi artırır. – ıaoC’da anetol kristalleşip ayrılabilir. Anetol, sentez yoluyla da kolayca elde edilir. cis – i jJ (‘ r (ı (1 y Y CHO i 9 OCH3 Anetol OCH3 OCH3 Metil kavıkol (Estragol] Anisaldehit (~O /~ Y OCH3 Anisketon 63 anetel. toksik etkisinden dolayı mümkün olduğunca istenmez.

Oleoresin: Yeşilimsi – sarı veya tunmcu – kahverengi sıvı. Baharat ve uçucu yağdan daha düşük aroma kaliteli, 5- ı 8 uçucu yağ içerikli. 3.75 kg oleorezin = 45.45 kg baharat. Yüksek sabit yağ içeriği dayanıklı1ığı azalttığından, uygun a ntioksidan ilavesi önemlidir.

Anasonun kullanım alanları:

Mutfakta ekmek, kek, kurabıye, çörek, bisküvi, pasta, krema, havuç, kabak, patates, şekerleme, çorba, meyve, sos, peynir, kanepe, turta, salata sosu, turşu, salata ve baharat karışımlarında kullanılır. Genç yeşil yapraklar salata. el ve çorbalarda yer alır. Gıda sanayiinde, baharat rakı, uzo, anizet vb içkilerin temel aroma katkısıdır. ayrıca et, fırın ve çeşni ürünlerinde. Uçucu yağ da bazen bu amaçla kullanılır; sentetik anetolün kullanımı yasaktır. Uçucu yağ, yukarıdaki gıdaların yanı- sıra, özellikle şekerleme ve çikletlere katılır; yıldız anasonu uçu- cu yağ tercih edilir. Gıda dışında: eczacılık, kozmetik, parfümeri.

Türkiye’de anason üretimi

Bitki, Batı ve Güneyde yabani olarak bulunur. Marmara ve Ege’de 7-8 ilde yaygın kültürü yapılır ve meyve başlıca olarak rakı üretiminde kullanılır. Önemli ihraç ürünüdür. Baharat şeklinde tüketim azdır: bazı unlu ve şekerli ürünlerde. Uçucu yağ ve diğer ürünler elde edilmemektedir. Florada 20 kadar Pimpineı- ıa türü vardır. çoğunun meyvesinde uç ucu yağ daha fazla, anetol daha azdır; baharat olarak kullanıldıkları şüphelidir. Öte yandan, çok yıllık bir tür olan P. saxıiraqo: L. (taş anasonu), Türkiye ve bazı Akdeniz ülkelerinde yabani olarak yetişir; taze yaprakları çorba ve salatalara çeşni verrnek için kullanılır.

Anason:

Zeytinyağı, hardal, sirke ile yapılan soslarda, yeşil salatalarda, buğulamalarda, haşlamalarda (havuç patates kabak ) havuç yemeklerinde, bazı tür kremalara, baharatlı ekmeklerde, kuru pasta, tuzlu kraker ve bisküvilerde kullanılır.

Beyaz Biber:

Karabiberden değişik bir kokusu olup biraz daha kuvvetlidir. Karabiberin kullanıldığı bütün yerlerde kullanılabilir. Ancak özellikle beyaz soslu, balık, et ve tavuk yemeklerinde, fırın makarna ve omletlerde renginin beyaz olması nedeni ile piştikten sonra ve servis yapılırken karabiber gibi siyah bir görüntü vermeyecektir.

Biberiye:

Balık buğulama, soslu tavuk, et yemekleri, haşlama et ve sebzelerde (bezelye türü, güveç ) bir tutam yemekle beraber pişirilip sonra çıkarılır. Ayrıca mantar sote yapılırken aynı yöntemle pişirilir. Patates, omlet, çorba, sos, salata, kabak ve domatesli yemeklerde kullanılır.

Çam Fıstığı:

İç pilav, zeytinyağlı dolmalarda, kuvvet macunlarında, tatlılarda, keklerde, pasta ve kurabiyelerde kullanılır.

Çemen:

Hafif kavrulduktan sonra yemeklere çeşni vermek için toz halinde veya çimlendirerek yiyeceklere salatalara katılır. Çimlendirilmiş tohumların biyolojik değeri artar. Kavrulmuş tozu kahve gibi pişirilir, içilir. Taze yaprakları salata gibi yenir.

Çörekotu:

Her türlü ekmek, pide, sandviç, kek, kuru pasta, kurabiyelerin üzerine konulmak sureti ile kullanılır.

Defne Yaprağı:

Balık çorbası, et suyu ve şehriyeli çorbalarda, barbekü, spagetti, ve domates soslarının hazırlanmasında, buğulamalarda, her türlü et ve sebze yemeklerinde kullanılır. Av eti balık ve deniz mahsulleri bazı tür sebzeye (pişerken), patatesli ve domatesli yemeklere vb. katılır. Bazı likörlerin terkibine girer.

Dolma Baharı:

Çeşitli etli yemeklere, köfte, sosis, çeşitli tatlılara, bazı yemeklere, cevizli baklavaya, bazı içkilere katılır; Balık haşlamasında kullanılabilir.

Fesleğen:

Her türlü soslu sebze ve et yemeklerinde (tas kebabı, gulaş, böf strogonof ) çorba, domatesli sos, kuzu, dana, balık etleri, lahanalı yemekler, yeşil salata türlü, çeşitli çerezlerde ve omletlerde kullanılır.

Haşhaş Tohumu:

Her türlü ekmek, sandviç, kuru pasta, kek, kurabiye gibi unlu mamullerin üzerine, yöresel olarak hamurun içine de kullanılmaktadır. Köri adlı baharatın karışımında yer alır.

Hindistan Cevizi:

Patates ve sebze pürelerinde ya toz halinde yada rendelenmiş halde kullanabilirsiniz. Ayrıca beşamel soslarda, bazı hamur işlerinde keşkül, puding, revani, güllaç şekerpare ile suflelerde serpilmek suretiyle kullanılır.

Kakule:

Bir uzak doğu ve orta Amerika baharatıdır. Yeşil tanelerin içinden çıkan siyah tohumla çay ve kahve yapılırken beraberce kaynatılır. Ayrıca tohumlar toz haline getirilerek çekilmiş kahve ile karıştırılır (Kakuleli kahve ). Bazı içki kokteyllerinde likör, şuruplarda kullanılır. Bazı keklerde, baharatlı ekmeklerde, Alman ekmeğinde, yemeklere konan baharat karışımında yer alır.

Karabiber:

Bütün yemeklerde ve sofralarda bulunmaktadır. Sebze, tavuk, balık çorbalarında, et soslarında (barbekü), çiğ köfte, kısır, et ve sebzeli yemeklerde, her türlü soslu et yemeklerinde, zeytinyağlı ve etli dolmalarda, şarküteride kullanılır. Karabiber sosların rengini bozmaz. Karabiberin diğer baharatlara oranla bir üstünlüğü vardır ki bu yemek pişerken yada piştikten sofrada eklenebilmesidir.

Kara Kimyon:

Salatalık ve çiğ lahana salatalarında, kuzu etlerinde, ciğer, sakatat ve bazı haşlanmış lahana yemeklerinde, patates ve şalgam salata ve yemeklerinde kullanılır.

Karanfil:

Haşlama ve deniz mahsullerinin buğulamalarında, dana, sığır etlerinin (pişmeden önce içine birkaç tane koyarak ) kızartmalarında özellikle değişik türden tatlılarda (ayva tatlısı) kullanılır. Soğana daldırılan birkaç diş karanfil söğüşe, çorbaya, av ve kümes etlerine; toz halinde köfteye, keklere, meyve salatasına, baharatlı ekmeğe ve sıcak şaraba katılabilir.

Kekik:

Bütün ızgara etlerde (bonfile, biftek vs.) değişik hamur yemekleri özellikle pizzalarda kullanılır. Spagetti soslarında, mantar yemeklerinde, domates salatalarında ve de domates, biber, kabak, patlıcan dolmalarının içine bir miktar konulabilir. Her türlü sebzeye ve yumurtalı yemeklere katılır.

Kereviz Tozu:

Çorbalarda (et suyu, balık), soslarda (av eti ve balık için), salatalarda (yeşil domates), kızartma etlerin soslarında, mercimek yemeklerinde kullanılır. Tohumları her tür yavan yemeğe çeşni katar. Tohumu kullanmanın bir türü: Birkaç saniye yağda hafif ateşte kavrulur, taze domates (veya salça ) katılır, domates özünü verince istenen yemeğe hemen ilave edilir. Diğer bir türü ise, tohumlar eşit miktarda tuzla dövülür, sofrada her tür yemeğe çeşni verici olarak kullanılır.

Kırmızı Acı Toz Biber:

Yemeklerinde acı tadı tercih edenlerin baharatıdır. Sebzeli yemeklere, etli yemeklere, çorbalara vs. kullanılır.

Kırmızı Tatlı Toz Biber:

Çorbalarda, soslarda, sulu yemeklerde, salataların soslarında, yumurtalı yemeklerde (menemen, çılbır), dana etlerinde, soslu yemeklerde, sebzeli garnitürlerde ve bütün sebzelerde kullanılır. Ağız yakmadan yemekleri tatlandırmak ve renklendirmek içindir. Ayrıca mantı, çerkez tavuğu, macarların milli yemekleri “gulaş”, İtalyanların “spagetti” yemeğine konan domatesli sosuna vb. katılır. Pastırma üzerine sürülen çemenin hazırlanmasında da geniş miktarda kullanılmaktadır.

Kişniş:

Etli ve zeytinyağlı dolmalarda, çerkez tavuğunda, İzmir köftelerinde, balık çorbalarında, av etlerinde, enginar, kereviz, ve patlıcan yemeklerinde mayonezlerde kullanılır. Her türlü soğanlı, sosisli yemeklerde. Dolma, şarküteri, domates, kuru fasulye de kullanılır. Ekmeklere kuru bisküvilere, meyve kompostosuna katılır. (kişnişteki yağ unlu maddelerin ve tohumlu sebzelerin hazmını kolaylaştırır. )

Kimyon:

Köftelerde, ızgaralarda, etli, dolmalarda, bazı çorbalarda kullanılır. Havuç, domates, biber salatalarının soslarında, fırında, balık (biberiye, defne yaprağı, fesleğen ile), lahana, patlıcan mercimek gibi sebzelerde kullanılır. Beyaz peynire ve patatesli yemeklere de kullanılabilir.

Köfte Baharı:

Kimyon, acı ve tatlı kırmızı biber, karabiber, dolma baharı, zerdeçal, kişniş, soğan tozu ihtiva eder. Her türlü kıymalı yemek özellikle değişik türden köftelerde ve kebaplarda kullanılır.

Köri:

Hindistan kökenli olup 13 baharatın karışımından elde edilir. Koyun, kuzu, tavuk ve av etleri ile yapılan yemeklerle beraber özellikle makarna ve pilavda (pişerken veya piştikten sonra) kullanılır. Sihirli bir bileşimdir. Özellikle batılılar bu baharata çok düşkündür.

Kuru Dereotu:

Balık çorbalarında, mayonezlerde, salatalarda, değişik türden soğuk balık etlerinde, haşlanmış sebzelerde (patates, pancar, enginar) kullanılır. Borç çorbası, kuzu eti, lahana turşusu ve salatası, pirinçli dolmalar, beyaz peynir, kabak, tereyağı ve pilavda kullanılır.

Kuru Maydanoz:

Her türlü çorbada özellikle sebze çorbalarında, bütün salatalarda (mevsim, deniz mahsulleri, patates, domates, tavuk) mantarlı omletlerde, her türlü et yemeklerinde ve bütün sebze yemeklerinde kullanılır. Özel bir sistemle kurutulan maydanoz yemek pişerken kullanıldığı an su veya sosla temas ettiğinde taze maydanoz gibi kullanılmaya hazır olacaktır.

Kuş Üzümü:

İç pilav, dolmalarda, tatlılarda, keklerde, pasta ve kurabiyelerde kullanılır.

Limon Tuzu:

Özellikle içecek, reçel, turşu gibi maddelerin uzun süreli muhafaza edilmesi için belli oranlarda kullanılan bir maddedir. Limon tadının çok kuvvetlendirilmişidir. Meyve sularında, meyve aromalı toz içeceklerde kullanılır.

Mahlep:

Yabani vişne tanelerinin çekirdeğinin içinden çıkan bir tohumdur. Acı bademi andıran bir kokusu vardır. Keklere, çöreklere, kuru pastalara (Bir kg una bir çorba kaşığı koymak sureti ile) ilave edilerek kullanılır. Ayrıca sütlü tatlılarda da kullanılabilir.

Mercan Köşk:

Domatesli yemek ve salatalarda (yeşil salatalık), haşlanmış sebzelerde (lahana pırasa havuç patates) balık ve et yemeklerinde, kuzu ve dana eti ile yapılan ızgara ve soslu yemeklerde kullanılır. Kokusu kekiğe benzer ancak daha hafiftir. Tavuk kızartmalarında fırına koymadan önce tavuğun içine bir miktar konulabilir. Ayrıca limon ve zeytinyağı ile kullanılması tavsiye edilir. Kuru sebzeli yemeklere çorbalara, soğanlı patates, sosisli yemeklere, söğüşlere, pizza sosuna ve meyve salatasında kullanılır.

Muskat:

Patatesli yemeklerde; köfte, püre vb; beşamel sosuna, çorbalara, mantarlı yemeklere, etli yemeklere, her tür peynirli çerezlere, karnabahara, bazı keklere (tarçın, karanfil ve yenibaharla karıştırarak); sıcak şaraba katılır.

Nane:

Değişik türden çorbalarda (mercimek, ezogelin, yayla), yoğurtlu soslarda (cacık, haydari vs.) her türlü salatada, dolmalarda kullanılır. Limon ile kaynatılıp mide rahatsızlıklarında kullanılabilir. Çeşitli salatalara kabak havuç, soslar ile serinletici alkolsüz içkilere ve çeşitli bitkisel çayların karışımına katılabilir.

Pul Biber:

Acı yemeği tercih edenlerin yemeklerinde kullanabileceği bir baharattır. Özellikle çorbalarda, kebaplarda, dolmalarda, Uzakdoğu ve Meksika mutfaklarında çok kullanılır.

Poy:

Çorbalara değişik lezzet ve tatlar vermek için kullanılır. Pastırmanın üzerine sürülen “çemen” isimli karışımın ana maddesidir. İştah açıcı özelliği nedeni ile sabah kahvaltılarındaki tereyağlı ekmeklere serpilir, sofralık siyah ve yeşil zeytinlere pul biberle birlikte karıştırılır çorbalarda ve yemeklerde kullanılır.

Rezene:

Balık çorbalarında, spagetti soslarında, salata soslarında, patates salatalarında, somon, uskumru, levrek gibi balıkların buğulamalarında, mantar soslarında kullanılır. Çerkez tavuğu, kuzu eti ızgara balık, kabak, bazı tür keklere ve konservelere kullanılır.

Safran:

Çok değerli bir baharattır. Tel tel küçük ambalajlarda satılır. Sıcak suda eritilmek sureti ile özellikle pilav, zerde, balık çorbaları, rizotto gibi yemeklerde kullanılır. İşkembe çorbası, hamur işlerine, hint soslarına, İspanyolların ünlü PAELLA adlı yemeğine, kuzu etine vb. katılır; pilav için safranı bütün gece biraz süte yatırdıktan sonra kullanmalıdır.

Sumak:

Güney Anadolu’ya has bir baharattır. Ekşi bir tadı olup salatalarda (yeşil salatalar, domates, taze soğan) ve genellikle yoğurtlu kebaplarda kullanılır. Sumak ekşisinin antiseptik özelliği nedeniyle salatalarda kullanılmasında yarar vardır.

Susam:

Her türlü ekmek, pide, sandviç, kek, kuru pasta, kurabiyelerin üzerine konulmak sureti ile kullanılır. Ayrıca tahin helvasının hazırlanmasında kullanılır.

Tane Kırmızı Biber:

Karabiberin çok değişik türüdür. Etkileyici bir lezzeti vardır. Tercihe göre et yemeklerinde, çorba çeşitlerinde, soslarda, salatalarda ve yemek çeşitlerinde kullanılır.

Tarçın:

Genellikle sütlü tatlılarda, salep, boza, pastalarda, kreplerde, meyve kompostosunda, keklerde, elma turtasında ve dondurmalarda kullanılır. Çubuk halindeki tarçın ıhlamur ve karanfille kaynatılmak sureti ile sıcak bir kış içeceği olarak içilir.

Tarhun:

Sebze çorbalarında her türlü salata (özellikle yeşil veya domatesli) ve soslarında, söğüş, omlet, ızgara somon balığı, haşlanmış veya pişirilmiş tavuk, dana ve av etlerinin soslarında (bearnez, holandez, römulad vb) kullanılır. Yavan yemeklere çeşni katar. Tarhunotu güzel kokusuyla tuz , biber ve sirkenin yerini tutabilir.

Toz Sarımsak:

Sebzelerde (patlıcan, domates, ıspanak, taze fasulye, lahana, patates) et yemeklerinde (kebap dana eti, sucuk, sosis) çorbalarda, yoğurtlu soslarda, salatalarda kullanılır. Taze sarımsaktan daha kuvvetlidir. Balık çorbası, söğüş, bazı tür köftelere, deniz mahsullerine, yoğurt ve peynire katılır.

Toz Soğan:

Taze soğanın özel bir yöntemle kurutulup çekilmesinden elde edilmiştir. Taze soğanın kullanıldığı et ve sebzeli yemeklerde, köfte, dolma, omlet, tavuk, ördek, tavşan etlerinin hazırlanmasında ve bütün sebzelerde (haşlama ve zeytinyağlı) kullanılır. Özellikle Fransızların ünlü soğanlı tartına ve soğan çorbasına katılır. Soğan nişastalı yemeklerin sindirimini kolaylaştırır. Soğanın antibakteriyel etkiside salatalarda tartışılmaz bir gerçektir.

Yeşil Tane Biber:

Karabiberden daha acıdır. Et yemekleri ve özellikle bonfile, biftek türü kızartmaların üstüne dökülen acı soslarda kullanılır. Bu soslarda tane olarak pişirilir. Bazı sebze pürelerinde av etlerinde ve bazı soğuk mezelerde toz olarak kullanılır. Yağlı etlerde, şarküteride, bazı çorba türlerinde, soslarda, salataya her türlü tuzlu ve yavan yiyeceğe çeşni ve lezzet verir.

Yenibahar:

Dolma baharının esas baharıdır. Bütün etli ve zeytinyağlı dolmalarda kullanılır. Haşlanmış sebzelerde (havuç, lahana, kereviz) pişirmeden önce konulup daha sonra çıkarılır. Çeşitli yemeklere, köfte, sosis, çeşitli tatlılara, cevizli baklavaya, bazı içkilere katılır. Köri adlı baharat karışımında yer alır. Kabaca dövüldüğünde balık haşlamalarında kullanılır.

Zencefil:

Mantar soslarında, buğulama balıkta tuz yerine bir miktar atılabilir. Ayrıca unlu, yumurtalı beyaz soslarda bir çay kaşığının yarısı ilave edilir. Özel bir tadı vardır. Bazı etli dolmalara konulur, ızgara etlere pişmeden önce serpilir. Tatlılara ve bazı kuru pastalara, kurabiyelere konulur. Sahlep piştikten sonra tarçın ile beraber üzerine dökülür. Çorbalara, patates, sosis, çeşitli dolmalar ızgara etler söğüş pilav her türlü beyaz peynire çeşitli sebzelere meyve salatasına çeşitli pastalara keklere katılır. Özellikle kuru fasulyede hazmı kolaylaştırmak için kullanılır. Ihlamurla karıştırıldığında soğuk algınlığının ve öksürüğün en iyi ilacıdır.

Zerdeçal:

Pirinç pilavı, her türlü makarna ve hamur işlerinde, balık çorbalarında, mayonezlerde kullanılır. Ayrıca çiğ olarak rendelenmiş ve beşamel sos ilave edilmiş kereviz salatalarının içine ilave edilebilir.

Botanik Adı : SaLvia oIficinaUs L. Salvia [rııiicosa Mill. (S. triloba L. )

Familya: Labiatae

Bitki: S. officinalis (bahçe adaçayı, tıbbi adaçayı, Dalmaçya adaçayı, İngiliz adaçayı): Akdeniz kökenli, çok yıllık, çalımsı, 50-100 cm boylu, basit yapraklı, morumsu mavi çiçekli. Ilıman iklimIerde yabani veya yetiştirilir. Tohum veya çelikle üreti- lebilir. Başlıca 3 alttür bulunur: major, minor, Iauaiıdulijoıia:

Kaynak ülkeler : Yugoslavya Arnavutluk; Yunanistan, Fransa, İtalya, İngiltere, Portekiz, İspanya. S. fruiicosa (Ege adaçayı,Yunan adaçayı, Anadolu adaçayı. dağ- elması): Ege kökenli, çok yıllık, çalımsı, 120 cm’ye dek boylu, beyaz tüylü ve yatık dallı, morumsu mavi – leylak renkli çiçekli. Başlıca kaynak ülkeler olan Türkiye ve Yunanistan’da yabani. Tohum veya çelikle çoğaltilabtlır.

Baharat : Yaprak. S. officinalis : 3-7 cm uzunluk ve ı -3 cm genişlikte, oval-rnızrak şekilli, kenarları hafif dişli, alttakiler saplı, üsttekiler sapsız ve küçük, iki yüzü çok tüylü, donuk-grı yeşil, basit. S.fruticosa: 2-3 cm uzunluk ve 0.5-1.5 cm genişlikte, oval-rmzrak şekilli, saplı, t.üylü, basit veya üç parçalı, grimsi be- yaz yeşil renkli. İki tür de uçucu yağ ( 1-3), rozmarinik asit, acı dıterperı (karnosoll, flavonott (1-3), trıterpen içerir. Koku kuvvetli, aromatik, tuyonsu, kafursu, sıneolsü: lezzet özgün, ağır. acımsı. buruk, baharlı, yakıcı.