The block construction of Etherna allows for very easy content creation. Some things just cannot be made easier.

Adaçayı

Yabancı Dil : Sage (İn.l, Sauge (Fr.) Salbei (AL.)

Botanik Adı : SaLvia oIficinaUs L. Salvia [rııiicosa Mill. (S. triloba L. )

Familya: Labiatae

Bitki: S. officinalis (bahçe adaçayı, tıbbi adaçayı, Dalmaçya adaçayı, İngiliz adaçayı): Akdeniz kökenli, çok yıllık, çalımsı, 50-100 cm boylu, basit yapraklı, morumsu mavi çiçekli. Ilıman iklimIerde yabani veya yetiştirilir. Tohum veya çelikle üreti- lebilir. Başlıca 3 alttür bulunur: major, minor, Iauaiıdulijoıia:

Kaynak ülkeler : Yugoslavya Arnavutluk; Yunanistan, Fransa, İtalya, İngiltere, Portekiz, İspanya. S. fruiicosa (Ege adaçayı,Yunan adaçayı, Anadolu adaçayı. dağ- elması): Ege kökenli, çok yıllık, çalımsı, 120 cm’ye dek boylu, beyaz tüylü ve yatık dallı, morumsu mavi – leylak renkli çiçekli. Başlıca kaynak ülkeler olan Türkiye ve Yunanistan’da yabani. Tohum veya çelikle çoğaltilabtlır.

Baharat : Yaprak. S. officinalis : 3-7 cm uzunluk ve ı -3 cm genişlikte, oval-rnızrak şekilli, kenarları hafif dişli, alttakiler saplı, üsttekiler sapsız ve küçük, iki yüzü çok tüylü, donuk-grı yeşil, basit. S.fruticosa: 2-3 cm uzunluk ve 0.5-1.5 cm genişlikte, oval-rmzrak şekilli, saplı, t.üylü, basit veya üç parçalı, grimsi be- yaz yeşil renkli. İki tür de uçucu yağ ( 1-3), rozmarinik asit, acı dıterperı (karnosoll, flavonott (1-3), trıterpen içerir. Koku kuvvetli, aromatik, tuyonsu, kafursu, sıneolsü: lezzet özgün, ağır. acımsı. buruk, baharlı, yakıcı.

Çörek Otu

Diğer Adları : Çöreotu, Çöğre. Karacaot, Karakimyon

Yabancı Dil : Black Curntrı, Fennelflower (İn.), Nıgelle (Fr.), Schwarzer Kümmel (A1.) 73

Botanik Adı : Nigella sativa L. Familya: Ranunculaceae

Bitki: Doğu Akdeniz kökenli, yıllık, otsu, 20-40 cm boylu, tüylü, parçalı yapraklı, mavi çıçekli, kapsül meyve çok tohumlu. I1ıman ve sıcak iklimIerde; Balkanlar, Kuzey Afrika, Ortadoğu ve Hindis- tan’da yabani veya kültür. Tohumla üretilir. Uluslararası tica- rette baharat olarak nadir bulunur; istatistiki veriler ve kaynak ülkeler belli değildir.

Baharat: Tohum. 1.5-2 mm uzunlukta, üç yüzlü, sıyah renkli, sert, pürüzsüz yüzeyli. Son derece tipik ve özel kokulu, keskin ve acımsı lezzetli.

Sabit yağ ( 30-40), uçucu yağ ( 0.01-0.1), alkalo- it (ntgellınl. sapanin (melantm), protein ( 20-30) içerir. Proteinde belirlenen 15 amino asitten başlıcalan () : 19 argt- nin, 13 glutamik asit,li lösin, 8 fenilalenin, 7 Iisirı, 6 metıyontn, 6 tirosin, 5 prolin, 5 aspartik asit. Tahumda () 5-7 su, 3.7 kül, 34 karbonhidrat, 5.5 ham lif, L.06 Ca, 0.014 Fe, 0.098 Na, 0.582 K bildirilmiştir. TSE: Su 6, toplam kül 6, HCl’de çözünmeyen kül 1 ve ya- bancı madde 2’yi geçmemelidir.

Ürünler: Sabit yağ, ekstrakt.

Cedvar

Diğer Adları : Zidvar, Zulumba, Zurumbaz

Yabancı Dil : Zedoaiy (İng., Zedoaıre (Fr.L. Zitwer (Al.)

Botanik Adı : Curcuma zedoaria Rosc. (Amomum zedoaria L.)

Familya: Zıngtberaceae

Bitki: Hindistan kökenli. çok yıllık. otsu, 50 cm’ye kadar boylu, kalın ve yumrumsu rızomlu, yenebilen çok büyük yapraklı, çiçekli ve çiçeksiz dallı. san çtçeklı: çok tohumlu kapsül meyve . Hindistan. Çin ve Güneydoğu Asya’da kültür. Rızornla üretilir.

Baharat: Rizom. Uzun veya yuvarlak. san-kırmızı renkli. tıca- rette tüm. disk veya uzun dilimler halinde. 4-6 cm uzunluk ve 1-2 cm genişlikte. Tipik. baharh, kafurau koku; baharh, sıcak, hafif acı lezzet.

Ürünler: Uçucu yağ. sıvı ekstrakt, tentür.

Uçucu Yağ: 1 verimle alınan uçucu yağ viskoz. koyu yeşil-gri sarı sıvı. zenceftlı andıran kafursu kokulu.

Başlıca bileşenler: seskiterpenler ( 78). sine ol. kafur, pinen. Özgül ağırlık (20°C) 0.982-1.012. optik çevirme +8°/-17°. kırılma indisi (20°C) 1.5023- 1.5088. çözünürlük ( 80 etanol) 1-2 hacim, asit sayısı 0.3-2.4. ester sayısı 16-22.4. Uçucu yağ az üretilir.

Kullanım: Az kullanılan baharatlardandır. Mutfakta zerıceft- lin yerine. onun yer aldığı ürünlere katılabilir. Gıda sanayiinde baharat likör formülasyonlarında. tentür ve sıvı ekstrakt hkör ve acı içeceklerde kullanılır. Uçucu yağın kullanımı yaygın değil- dir. Cedvar, alkolsüz içeceklerde de yer alabilir.

Gıda dışında : Eczacılık.

Türkiye : Bitki yetişmez. Az miktarlarda baharat ithal edi1ir. Baharat olarak yaygın değildir.